Η πραγματική οντότητα της ΔΕΠ-Υ

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(13 ψήφοι)

Η οντότητα της ΔΕΠ-Υ

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα: Μια αληθινή δια βίου διαταραχή*

από τη Κατερίνα Μανιαδάκη, Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχοπαθολογίας στο Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής - ΑΡΣΗ Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας και Ειδικής Αγωγής

Περίληψη

Οι έρευνες σχετικά με τη ΔΕΠ-Υ έχουν οδηγήσει στην κυρίαρχη άποψη ότι πρόκειται για μία χρόνια νευροαναπτυξιακή διαταραχή με νευροφυσιολογικό και γενετικό υπόβαθρο. Ωστόσο, υπάρχει ακόμη μία διαρκής και εκτεταμένη διαμάχη γύρω από το θέμα αυτό, καθώς μια μειονότητα της επιστημονικής κοινότητας αμφισβητεί το γεγονός ότι πρόκειται για πραγματική διαταραχή. Σε αυτό το άρθρο, συζητούνται τα κύρια επιχειρήματα όσων αμφισβητούν την πραγματική οντότητα της ΔΕΠ-Υ. Παρουσιάζονται η θεωρία «κυνηγού-γεωργού», η υπόθεση ότι η ΔΕΠ-Υ είναι ένα «πολιτισμικό κατασκεύασμα» ή μία «εφεύρεση της φαρμακοβιομηχανίας», καθώς και ορισμένες απόψεις στα πλαίσια του κοινωνικού κονστρουκτιβισμού. Για κάθε μία από αυτές τις θεωρίας θα παρατεθούν αντεπιχειρήματα υπέρ της άποψης ότι η ΔΕΠ-Υ είναι μια πραγματική διαταραχή με μακροπρόθεσμες καταστροφικές συνέπειες στη ζωή των ατόμων εάν δεν διαγνωστεί και δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα.

Εισαγωγή

Η ΔΕΠ-Υ είναι μία χρόνια νευροαναπτυξιακή διαταραχή με νευροφυσιολογικό και γενετικό υπόβαθρο [1]. Χαρακτηρίζεται κυρίως από ένα επίμονο και αναπτυξιακά ακατάλληλο μοτίβο απροσεξίας, παρορμητικότητας και υπερκινητικότητας. Εξαιτίας αυτών των πυρηνικών ελλειμμάτων, τα άτομα με ΔΕΠ-Υ εκδηλώνουν δυσκολίες στη συγκέντρωση και στην παρατεταμένη διατήρηση της προσοχής τους, στον έλεγχο των παρορμήσεων καθώς και στη ρύθμιση της συμπεριφοράς τους με βάση συγκεκριμένους κανόνες [2]. Αυτά τα πρωτογενή συμπτώματα εκδηλώνονται κυρίως κατά τη διάρκεια δομημένων δραστηριοτήτων οι οποίες απαιτούν πνευματική προσπάθεια, έχουν επαναληπτικότητα, δεν διεγείρουν το ενδιαφέρουν του ατόμου και δεν συνοδεύονται από ισχυρά εσωτερικά ή εξωτερικά κίνητρα [2].

Επιχειρήματα ενάντια στην «πραγματική ύπαρξη» της ΔΕΠ-Υ

H διαμάχη σχετικά με την οντότητα της ΔΕΠ-Υ ξεκίνησε τη δεκαετία του 1970 και κορυφώθηκε τη δεκαετία του 1990 στη βάση της διαπίστωσης ότι η διάγνωση της ΔΕΠ-Υ στις Η.Π.Α. και η συνεπακόλουθη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής για την αντιμετώπισή της αυξήθηκαν κατά περίπου πέντε φορές [4]. Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η ΔΕΠ-Υ είναι ένα κατασκεύασμα που προωθεί τα συμφέροντα της φαρμακευτικής βιομηχανίας [5]. Άλλοι υποστηρίζουν ότι η ΔΕΠ-Υ είναι ένα «πολιτισμικό κατασκεύασμα», το οποίο απορρέει από την κακή γονική ανατροφή και το ακατάλληλο εκπαιδευτικό σύστημα [6,7]. Κάποιοι ειδικοί ισχυρίζονται ότι η αιτιολογία της δεν είναι ξεκάθαρη, ότι η διάγνωσή της στηρίζεται σε υποκειμενικές εκτιμήσεις και ότι τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα των θεραπευτικών παρεμβάσεων δεν έχουν επιβεβαιωθεί [8,9]. Τέλος, ο Szasz 10], o οποίος είναι ευρύτατα γνωστός για τις αντιψυχιατρικές του τοποθετήσεις, υποστηρίζει πως η ΔΕΠ-Υ έχει επινοηθεί από τους ψυχιάτρους προκειμένου να δώσουν μια ιατρική ερμηνεία σε ορισμένα αντικοινωνικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων. Λέει μάλιστα χαρακτηριστικά ότι η ΔΕΠ-Υ «εφευρέθηκε, δεν ανακαλύφθηκε». Μία άλλη άποψη, στα πλαίσια του κοινωνικού κονστρουκτιβισμού, είναι αυτή η οποία υποστηρίζει ότι η ΔΕΠ-Υ αποτελεί μέρος κυβερνητικών σχεδίων, σε μια προσπάθεια άσκησης «κοινωνικού ελέγχου για την αποκλίνουσα συμπεριφορά» [11].

Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες θεωρίες για τη ΔΕΠ-Υ είναι η θεωρία «κυνηγού-γεωργού», η οποία διατυπώθηκε από τον Hartmann [12] και βασίζεται στη θεωρία της εξέλιξης. Αυτή η θεωρία υποστηρίζει ότι η ΔΕΠ-Υ έχει τις ρίζες της στην προσαρμογή των μελών των κοινωνιών που απαρτίζονται από κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες εν όψει της ανάπτυξης των γεωργικών κοινωνιών. Ειδικότερα, ο Hartmann υποστήριξε ότι τα άτομα με ΔΕΠ-Υ φαίνεται να έχουν διατηρήσει ορισμένα από τα χαρακτηριστικά που ήταν απαραίτητα για την επιβίωση την εποχή που οι άνθρωποι ήταν κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες. Για παράδειγμα, η παρορμητική συμπεριφορά, η αυξημένη κινητικότητα, η αναζήτηση του καινούριου, η γρήγορη εναλλαγή του επίκεντρου της προσοχής και η συχνή ανάληψη ρίσκου ήταν απαραίτητα στοιχεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε μια εποχή όπου οι πρόγονοί μας αγωνίζονταν να επιβιώσουν σε σκληρές και αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες. Οι κυνηγοί έπρεπε να αντιλαμβάνονται τις ενδείξεις της λείας τους και των κινδύνων και ήταν υποχρεωμένοι να λαμβάνουν γρήγορες αποφάσεις. Αυτή ήταν μία εμπειρία που διέγειρε τις αισθήσεις τους, κατά την οποία η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα, δύο πρωτογενή συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ, ήταν ευεργετικά. Ωστόσο, με την εξέλιξη της γεωργίας ως τρόπο ζωής, και αργότερα με τη βιομηχανοποίηση, διαφορετικά χαρακτηριστικά ήταν απαραίτητα για την επιβίωση. Οι αγρότες έπρεπε να δουλεύουν οργανωμένα για να μεγιστοποιήσουν τη σοδιά τους. Ο Hartmann υποθέτει ότι τα άτομα με ΔΕΠ-Υ διατήρησαν ορισμένα από τα παλαιότερα χαρακτηριστικά των κυνηγών, τα οποία όμως δεν είναι πλέον ευνοϊκά για την αποτελεσματική προσαρμογή στο περιβάλλον [12]. Επομένως, σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η συχνή εκδήλωση της ΔΕΠ-Υ αντιπροσωπεύει μορφές συμπεριφοράς οι οποίες είναι γενικά φυσιολογικές αλλά γίνονται δυσπροσαρμοστικές σε νέα εξελικτικά περιβάλλοντα όπως η τυπική σχολική τάξη.

Στη βάση της θεωρίας αυτής, οι Jensen και συνεργάτες [13] αντιμετωπίζουν τη ΔΕΠ-Υ ως μια «διαταραχή της προσαρμογής» και επισημαίνουν πως πολλές συναισθηματικές και συμπεριφορικές αντιδράσεις δεν είναι δυνατό να αξιολογούνται ως «συμπτώματα» κάποιας διαταραχής αλλά ως προσαρμοστικές αντιδράσεις στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Η ίδια άποψη υιοθετείται από επιστήμονες οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η ΔΕΠ-Υ αποτελεί έναν εξελικτικό μηχανισμό ο οποίος αυξάνει τη δημιουργικότητα και την εφευρετικότητα στον πληθυσμό [14]. Επομένως, αποτελεί μια παραλλαγή της ιδιοσυγκρασίας, η οποία έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο άτομο λόγω της έλλειψης ανοχής της κοινωνίας στις ατομικές διαφορές.

Επιχειρήματα υπέρ της «πραγματικής ύπαρξης» της ΔΕΠ-Υ

Κατά την εκτίμησή μας, οι απόψεις και θεωρίες που παρουσιάστηκαν μέχρι τώρα μπορούν εύκολα να αμφισβητηθούν. Σχετικά με την ισχυρισμό ότι η ΔΕΠ-Υ είναι μία «εφεύρεση της φαρμακευτικής βιομηχανίας», υποστηρίζουμε ότι η κατάχρηση της χορήγησης φαρμακευτικής αγωγής σε ορισμένες περιπτώσεις δεν αναιρεί την ύπαρξη της διαταραχής αλλά καταδεικνύει την κακή πρακτική που ακολουθούν ορισμένοι ειδικοί [7]. Η υπερβολική χρήση της φαρμακευτικής αγωγής για την αντιμετώπιση της ΔΕΠ-Υ δεν αποτελεί επιχείρημα υπέρ της αμφισβήτησης της ύπαρξης της ΔΕΠ-Υ αυτής καθαυτής.

Σχετικά με τον ισχυρισμό ότι η ΔΕΠ-Υ είναι ένα «πολιτισμικό ή πολιτικό κατασκεύασμα», μπορούμε να αναφερθούμε σε επιδημιολογικές μελέτες που έχουν γίνει σε λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και οι οποίες οδηγούν σε παρόμοια συμπεράσματα με αυτές που διεξάγονται στο δυτικό κόσμο, υποστηρίζοντας έτσι τη διαπολιτισμική εγκυρότητα της ΔΕΠ-Υ ως διαταραχής [15]. Επιπλέον, εάν η ΔΕΠ-Υ ήταν ένα κοινωνικό κατασκεύασμα το οποίο είχε τη βάση του στις υπερβολικές απαιτήσεις της κοινωνίας και του σχολείου από τα παιδιά, τότε θα επηρέαζονταν όλα τα παιδιά [7]. Άλλωστε, έχει διαπιστωθεί ότι η ΔΕΠ-Υ εμφανίζεται σε όλες τις κοινωνικές τάξεις. Φυσικά, οι πολιτισμικοί παράγοντες μπορούν αναμφίβολα να επηρεάσουν τον βαθμό στον οποίο η ΔΕΠ-Υ θεωρείται ως πρόβλημα από την εκάστοτε κοινωνία, αλλά αυτό δεν αναιρεί την πραγματική ύπαρξή της.

Σε αυτούς που αναφέρονται στην περιορισμένη αντικειμενικότητα ως προς τη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ και στα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα των θεραπευτικών παρεμβάσεων, θα πρέπει να επισημάνουμε πως οι αδυναμίες αυτές δεν αφορούν μόνο στη ΔΕΠ-Υ αλλά στο σύνολο σχεδόν των διαταραχών οι οποίες συζητούνται στα πλαίσια της ψυχοπαθολογίας. Επομένως, στη βάση αυτής της συλλογιστικής, ολόκληρος ο κλάδος της ψυχοπαθολογίας θα έπρεπε να αμφισβητείται επίσης.

Οι εξελικτικές θεωρίες από την άλλη πλευρά δεν παρέχουν επαρκείς αποδείξεις ώστε να γίνουν ευρύτερα αποδεκτές. Παρέχουν, ωστόσο, ένα ενδιαφέρον θεωρητικό υπόβαθρο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η αλληλεπίδραση ορισμένων γενετικών χαρακτηριστικών του ατόμου με τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες του περιβάλλοντος μπορεί να οδηγήσει σε προσαρμογή ή σε δυσλειτουργία [16].

Οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με την πραγματική ή μη ύπαρξη της ΔΕΠ-Υ δεν θα πρέπει να παραγνωρίζει τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις. Όπως λένε χαρακτηριστικά οι Thapar, Cooper, Eyre, & Langley [17], «μπορεί να μην μας αρέσει η γενετική, αλλά όταν προκύπτουν νέα στοιχεία, χρειάζεται να τα καταλαβαίνουμε και να τα αξιολογούμε, προκειμένου να είμαστε ικανοί να επικοινωνούμε και να διευκρινίζουμε τα ευρήματα στις οικογένειες που ρωτούν».

Συνοψίζοντας, ορισμένες από τις απόψεις που παρουσιάστηκαν μέχρι τώρα και οι οποίες αμφισβητούν την ύπαρξη της ΔΕΠ-Υ παρουσιάζουν μία λανθασμένη διχοτόμηση ανάμεσα σε κοινωνικές/μη βιολογικές και βιολογικές ερμηνείες της. Ωστόσο, αυτές οι δύο διαστάσεις δεν είναι δυνατόν να διαχωριστούν. Οι ψυχοκοινωνικές αντιξοότητες μπορούν να οδηγήσουν σε βιολογικές αλλαγές, επηρεάζοντας τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Τέτοιου είδους αλλαγές μπορούν με τη σειρά τους να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τις ψυχοκοινωνικές αντιξοότητες που αντιμετωπίζει ένα άτομο. Τα περισσότερα προβλήματα ψυχικής υγείας αποτελούν ένα πολύπλοκο αμάλγαμα κληρονομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, οι οποίοι συνεπιδρούν και αλληλεπιδρούν με δυναμικό τρόπο [18]. Άλλωστε, οι περισσότερες σύγχρονες θεωρίες για την αιτιοπαθογένεση της ΔΕΠ-Υ έχουν απομακρυνθεί από μονοδιάστατα βιολογικά μοντέλα και δίνουν έμφαση στον ρόλο των πρώιμων εμπειριών στη διαμόρφωση του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου.

Επιπλέον, η συζήτηση για την αναγνώριση ή αμφισβήτηση της ΔΕΠ-Υ ως κλινικής οντότητας, επικεντρώνεται κατά βάση στη φαρμακευτική αγωγή, παραγνωρίζοντας τις ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις. Στο σημείο αυτό πραγματοποιείται ένα μεθοδολογικό ατόπημα. Είναι σημαντικό να διαχωρίζεται η αναγνώριση της ύπαρξης μιας διαταραχής από τις παρεμβάσεις που επιλέγονται για την αντιμετώπιση και διαχείρισή της. Η χρήση της φαρμακευτικής αγωγής στα παιδιά εγείρει αναμφισβήτητα πολλούς προβληματισμούς. Η υπερδιάγνωση της διαταραχής στη βάση ιδιοτελών οικονομικών συμφερόντων και η συνεπακόλουθη κατάχρηση της χορήγησης φαρμακευτικής αγωγής αποτελούν ανήθικες και απολύτως καταδικαστέες πρακτικές. Ωστόσο, ο τρόπος χρήσης των αποτελεσμάτων της επιστήμης είναι ένα διαφορετικό θέμα από τα ίδια τα αποτελέσματα της επιστήμης [16].

Τέλος, ο σεβασμός των ατομικών διαφορών αποτελεί βασική και θεμελιώδη αρχή. Τα παιδιά δικαιούνται να τους δίνονται οι ευκαιρίες να καλλιεργήσουν τις ιδιαίτερες ικανότητές τους, να ακολουθήσουν τις κλίσεις τους και να αναπτύξουν τα ταλέντα τους. Κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό όμως όταν τα παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολίες που τα εμποδίζουν να αναπτύξουν πλήρως την προσωπικότητά τους, να αποκτούν γνώσεις και να τις εφαρμόζουν αποτελεσματικά. Ο σεβασμός των ατομικών διαφορών σημαίνει αναγνώριση των διαφορών αυτών, αξιοποίηση των δυνατών σημείων του ατόμου και ενδυνάμωση των αδύνατων.

Συμπέρασμα

Αν εξετάσουμε τις ειδικότητες των υποστηριχτών των βασικών θεωριών αμφισβήτησης της ΔΕΠ-Υ, θα κατανοήσουμε από ποια σκοπιά προσεγγίζει ο καθένας το θέμα. Ο Gordon Tait είναι κοινωνιολόγος. O Thomas Szasz είναι ψυχαναλυτής. Ο Thom Hartmann είναι ραδιοφωνικός παραγωγός, συγγραφέας και πολιτικός σχεδιαστής. Πιστεύουμε ότι είναι εύκολο να φιλοσοφεί κανείς από την οπτική του κοινωνιολόγου, του συγγραφέα, ακόμη και του ψυχαναλυτή σχετικά με την ύπαρξη ή μη της ΔΕΠ-Υ και των καταστροφικών συνεπειών των απαιτητικών κοινωνιών και των κακών εκπαιδευτικών συστημάτων στη μάθηση και τη συμπεριφορά των παιδιών. Ωστόσο, οι άνθρωποι που δεν έχουν βιώσει από κοντά την αγωνία των γονέων που έχουν παιδιά με ΔΕΠ-Υ και των ενηλίκων που αγωνίζονται να διαχειριστούν τις δυσκολίες που προκύπτουν από την ύπαρξη της διαταραχής, μπορούν πραγματικά να φιλοσοφούν ατελείωτα για το κατά πόσον η ΔΕΠ-Υ είναι υπαρκτή ή φανταστική διαταραχή.

Κατά την εκτίμησή μας, δεν υπάρχει κανένας λόγος να δίνεται η διάγνωση της ΔΕΠ-Υ σε άτομα τα οποία απλώς παρουσιάζουν τη συμπτωματολογία της διαταραχής αλλά ταυτόχρονα δεν αντιμετωπίζουν καμία δυσκολία στην καθημερινή τους λειτουργικότητα και μπορούν να προσαρμοστούν αποτελεσματικά στο περιβάλλον τους. Στις περιπτώσεις όμως όπου η συμπτωματολογία της ΔΕΠ-Υ περιορίζει σημαντικά την καθημερινή τους λειτουργικότητα και τους δημιουργεί δυσκολίες στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, τότε η απόδοση της διάγνωσης και η παροχή εμπειρικά-τεκμηριωμένης θεραπευτικής παρέμβασης αποτελεί υποχρέωση και όχι επιλογή.

Συμπληρωματικό απόσπασμα από το βιβλίο της Κ. Μανιαδάκη και του Ε. Κάκουρου Η Διαχείριση της ΔΕΠ-Υ (2016, σελ. 68-69).

«Η κόρη της κυρίας Μαρίας διαβάζει ατελείωτες ώρες κάθε απόγευμα προκειμένου να προετοιμαστεί για τα μαθήματα της Α΄ Δημοτικού. Ο γιος του κυρίου Γιάννη δεν έχει κανέναν φίλο γιατί πειράζει και χτυπάει τα άλλα παιδιά. Η δασκάλα του παιδιού της κυρίας Αγγελικής την καλεί κάθε εβδομάδα στο σχολείο να της παραπονεθεί για τη συμπεριφορά του και οι άλλες μαμάδες τη σχολιάζουν αρνητικά για τη συμπεριφορά του παιδιού της, θεωρώντας την υπεύθυνη. Ο γιος του κυρίου Αντρέα εγκατέλειψε το σχολείο στα 15 του χρόνια και μπαινοβγαίνει στις φυλακές ανηλίκων. Η τριαντάχρονη κόρη της κυρίας Σοφίας δε μπορεί να στεριώσει εύκολα σε καμία σχέση και σε καμία δουλειά. Όλοι εμείς που έχουμε γνωρίσει την κυρία Μαρία, τον κύριο Γιάννη, την κυρία Αγγελική, τον κύριο Αντρέα την κυρία Σοφία και τα παιδιά τους, δεν αναρωτιόμαστε αν η ΔΕΠ-Υ υπάρχει ή όχι γιατί τη βλέπουμε μπροστά μας καθημερινά και αναγνωρίζουμε τις συνέπειές της.

Επίσης, όταν ορισμένα παιδιά που παρακολούθησαν θεραπευτικό πρόγραμμα στο παρελθόν γιατί έλαβαν τη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ έρχονται μετά από χρόνια να μας επισκεφτούν και να μας ευχαριστήσουν, ως φοιτητές Πανεπιστημίου, ως επαγγελματίες, ως νέοι γονείς, ως άνθρωποι που ακολούθησαν μία υγιή διαδρομή και είχαν θετική πορεία στη ζωή τους, τότε ευγνωμονούμε με τη σειρά μας την επιστήμη που προόδευσε τόσο ώστε να μπορούμε πλέον να αναγνωρίζουμε και να ονομάζουμε τη ΔΕΠ-Υ και να παρεμβαίνουμε έγκαιρα ώστε να προλαμβάνουμε και να αντιμετωπίζουμε τις αρνητικές της συνέπειες στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ατόμων με τη διαταραχή.»

* Μετάφραση του άρθρου με τίτλο “Attention Deficit/Hyperactivity Disorder: A Real Disorder throughout the Lifespan”, στο JSM Pediatrics and Child Health, 4 (3), 1-3. https://www.jsmcentral.org/Pediatrics/jsmpch955814.php 

Βιβλιογραφικές αναφορές

  1. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders.5thedn. Washington, DC: Author.2013. https://dsm.psychiatryonline.org/doi/book/10.1176/appi.books.9780890425596 
  2. Barkley RA. Attention-Deficit Hyperactivity Disorder: A handbook for diagnosis and treatment.4thedn. New York: Guilford Press.2018. https://www.guilford.com/books/Attention-Deficit-Hyperactivity-Disorder/Russell-Barkley/9781462538874 
  3. Breggin P. Talking back to Ritalin: What doctors aren't telling you about stimulants and ADHD. Da Capo Press.2007. https://www.amazon.com/Talking-Back-Ritalin-Doctors-Stimulants/dp/0738205443 
  4. Olfson M, Gameroff MJ, Marcus SC, Jensen PS. National trends in the treatment of attention deficit hyperactivity disorder. American Journal of Psychiatry. 2003;160: 1071-1077. https://ajp.psychiatryonline.org/doi/full/10.1176/appi.ajp.160.6.1071 
  5. Timimi S. Pathological child psychiatry and the medicalization of childhood. Hove: Brunner-Routledge.2002. https://www.amazon.co.uk/Pathological-Child-Psychiatry-Medicalization-Childhood/dp/1583912169 
  6. Hallahan DP, Kauffman JM.Exceptional Learners: An introduction to special education. Boston, MA: Pearson Education, Inc.2005. https://www.amazon.com/Exceptional-Learners-Introduction-Special-Education/dp/0137033702 
  7. Timimi S, Taylor E. ADHD is best understood as a cultural construct. Debate. British Journal of Psychiatry. 2004;184: 8-9. http://www.brown.uk.com/diagnosis/timimitaylor.pdf 
  8. Mayes R, Bagwell C,Erkulwater J. Medicating children: The enduring controversy over ADHD and pediatric stimulant pharmacotherapy. Child and Adolescent Psychopharmacology News.2008;13: 1-5. https://guilfordjournals.com/doi/pdf/10.1521/capn.2008.13.5.1 
  9. Visser J, Jehan Z. (2009). ADHD: a scientific fact or a factual opinion? A critique of the veracity of Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Emotional and Behavioural Difficulties.14: 127-140.  https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13632750902921930 
  10. Szasz TS. Pharmacracy: Medicine and politics in America. Westport, Connecticut: Praeger. 2001.  https://www.amazon.com/Pharmacracy-Medicine-Politics-Thomas-Szasz/dp/0815607636 
  11. ConradP.The medicalization of society: On the transformation of human conditions into treatable disorders.Baltimore: Johns Hopkins University Press.2007. https://www.amazon.com/Medicalization-Society-Transformation-Conditions-Treatable/dp/080188585X 
  12. Hartmann T.ADD success stories: a guide to fulfillment for families with attention deficit disorder: maps, guidebooks, and travelogues for hunters in this farmer’s world. Grass Valley, California: Underwood Books.1995.  https://www.amazon.com/ADD-Success-Stories-Fulfillment-Attention/dp/1887424032 
  13. Cramond, B. (1995). The Coincidence of Attention Deficit Hyperactivity Disorder and Creativity. Attention Deficit Disorder Research-Based Decision Making Series 9508.
  14. Jensen PS, Mrazek D, Knapp PK., Steinberg L, Pfeffer, C, Schowalter J, et al. Evolution and revolution in child psychiatry: ADHD as a disorder of adaptation. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry.1997; 36: 1672-1679; discussion 1679-1681. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0890856709627088 
  15. Polanczyk G, De Lima MS, Horta L, Biederman J, Rohde LA.The worldwide prevalence of ADHD: A systematic review and metaregression analysis. American Journal of Psychiatry. 2007;164: 942-948. https://ajp.psychiatryonline.org/doi/10.1176/ajp.2007.164.6.942 
  16. Maniadaki K, KakourosE.The complete guide to ADHD. Nature, diagnosis, and treatment.New York: Routledge.2018. https://www.taylorfrancis.com/books/9781315316031 
  17. Thapar A, Cooper M, Eyre O, Langley K Practitioner review: What have we learnt about the causes of ADHD? The Journal of Child Psychology and Psychiatry.2013;54:3-16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3572580/ 
  18. Thapar A, Harold G, Rice F, Langley K, O’DonovanM.Thecontribution of gene-environment interaction to psychopathology. Development and Psychopathology. 2007;19: 989-1004. https://www.cambridge.org/core/journals/development-and-psychopathology/article/contribution-of-geneenvironment-interaction-to-psychopathology/8A5773AC7035A63DBCB8C4AADE0C8E53 

Το καλύτερο σύστημα μελέτης στο σπίτι γι…

Το άγχος για τις σχολικές εργασίες και τη μελέτη στο σπίτι υπάρχει και είναι εξαντλητικό για γονείς και μαθητές. Γλιτώστε την οικογένειά σας από τις συγκρούσεις και τους καυγάδες ακολουθώντας αυτή τη μέθοδο σχεδιασμένη για παιδιά με ΔΕΠΥ και μαθησιακές δυσκολίες. ΔΕΠΥ + ελλείμματα στις εκτελεστικές λειτουργίες = ΑΓΧΟΣ Η σχολική εργασία στο σπίτι απαιτεί από τα παιδιά να αντιγράφουν σωστά την...

Περισσότερα...

Εκτελεστικές λειτουργίες

Συμβουλές για τις Εκτελεστικές Δεξιότητες από τη Chris A. Zeigler Dendy  Επίσης γνωστές ως εκτελεστικές λειτουργίες. Λόγω της τριετούς καθυστέρησης στην ωριμότητα του εγκεφάλου με ΔΕΠΥ, τα παιδιά μας αργούν να μάθουν τις κατάλληλες για την ηλικία τους δεξιότητες. Αυτό αντανακλά μια καθυστέρηση 30 % στην ανάπτυξη των βασικών δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης, τον συναισθηματικό έλεγχο και την ανεξάρτητη εργασία για το ακαδημαϊκό...

Περισσότερα...

Επτά εκτελεστικές λειτουργίες που επηρεά…

Ο διεθνώς αναγνωρισμένος ειδικός στη ΔΕΠΥ, Russell Barkley, Ph.D., εξηγεί ότι τα ελλείμματα των εκτελεστικών λειτουργιών προέρχονται από τον εγκέφαλο και ότι επίσης μπορούν να χρησιμεύσουν ως σημάδια πρώιμης προειδοποίησης της διαταραχής. Τι είναι οι εκτελεστικές λειτουργίες; Και τι σχέση έχουν με τη ΔΕΠΥ; Υπάρχει πολλή σύγχυση γύρω από τις "εκτελεστικές λειτουργίες" - και πώς αυτές σχετίζονται με τη ΔΕΠΥ. Είναι η...

Περισσότερα...

Εμπειρία μητέρας "Μεγαλώνοντας παιδ…

Ομιλία από τη Ζωή Σολωμάκου στη θεματική «Η ΔΕΠΥ από τη πλευρά των ασθενών» που παρουσιάστηκε στο 1ο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο για τη ΔΕΠΥ "Από το Παιδί στον Ενήλικα" 9 - 11 Οκτωβρίου 2015, Αθήνα Αγαπητοί γονείς, συνοδοιπόροι! Είμαι μητέρα παιδιού με ΔΕΠΥ, σύζυγος-παιδιού με ΔΕΠΥ και αφεντικό σκύλου, νομίζω με ΔΕΠΥ!Θέλω να μοιραστώ μαζί σας τις δυσκολίες που έχω περάσει για...

Περισσότερα...

Τι σημαίνει να έχεις ΔΕΠΥ;

Ξεκάθαρες απαντήσεις για ιδιαίτερα παιδιά Από τον Larry Silver, MD Όσο περισσότερο το παιδί σας καταλαβαίνει για τη ΔΕΠΥ του- τις αιτίες, τα συμπτώματα και τις θεραπείες - τόσο το καλύτερο. Μάθετε πώς να εξηγείτε τη συγκεκριμένη διαταραχή με έναν τρόπο που μπορεί να την καταλάβει και διδάξετε του να μη ντρέπεται για αυτήν. Ο γιος σας ή η κόρη σας έχει διαγνωστεί...

Περισσότερα...

Σώστε το καλοκαίρι με δομή

Συνδυάστε τη διασκέδαση και τη δομή για να δώσετε στα παιδιά με ΔΕΠΥ το καλύτερο καλοκαίρι. Γονείς και ειδικοί ανακαλύψτε πώς να τονώσετε την ευφυΐα και να αποφύγετε την πλήξη κατά τις ξένοιαστες ημέρες του καλοκαιριού. Από τη Beth Main Τα παιδιά με ΔΕΠΥ λειτουργούν καλύτερα όταν ξέρουν τι να περιμένουν - και τι αναμένεται από αυτά. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για...

Περισσότερα...

Αλήθειες για τη ΔΕΠΥ του παιδιού μου που…

1. Η ΔΕΠΥ είναι αόρατη, δεν είναι μια κατασκευασμένη διάγνωση "Εγώ, όπως και πολλοί άλλοι γονείς, θα ήθελα η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής με ή χωρίς Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ) να γίνει δεκτή ως μια πραγματική διάγνωση, αντί να θεωρείται μια δικαιολογία για να τεμπελιάσει το παιδί μου ή για να του παρέχεται συγκεκριμένη βοήθεια από το σχολείο. Όταν το παιδί μου δεν απαντάει...

Περισσότερα...

«Ως εδώ!»: Φτάνει πια με το στίγμα της Δ…

Το στίγμα είναι βουτηγμένο στην αδικία και την κακία. Δεν έχει νόημα να σας τρώει αυτό. Συνδεθείτε με άλλες μαμάδες και οικογένειες. Πριν λίγο καιρό έγινε κάτι που με εξέπληξε. Ένα απόγευμα, έδινα μια ομιλία σε επιχειρηματικό κοινό που δεν είχε καμία σχέση με τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ ή ΔΕΠ). Η αίθουσα ήταν γεμάτη άνδρες και γυναίκες, συμβούλους...

Περισσότερα...

Τι μου έμαθε ο ακατάλληλος δάσκαλος για …

Με τα χρόνια, η ΔΕΠΥ του γιου μου, του προκαλούσε θλίψη στο σχολείο. Αλλά όχι κάθε χρόνο. Ένα χρόνο θα μπορούσε να είναι μια καλή εμπειρία εμπιστοσύνης, η επόμενη μια δύσκολη και απογοητευτική εμπειρία. Δεν χρειάστηκε πολύς χρόνος για να συνειδητοποιήσουμε ότι ο μεγαλύτερος παράγοντας ήταν ο τύπος του δασκάλου που είχε. Ένας ευέλικτος και πρόθυμος να τον αποδεχθεί δάσκαλος ισοδυναμούσε με...

Περισσότερα...

Μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες

Σύμφωνα με έρευνες, το ποσοστό των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες παγκοσμίως μεγαλώνει, ωθώντας έτσι τα εκπαιδευτικά συστήματα να παρέχουν προβλέψεις για όλο το φάσμα των δυσκολιών. Στην Ελλάδα, μέχρι πρόσφατα, τα Κέντρα Διάγνωσης Διαφοροδιάγνωσης και Υποστήριξης (ΚΕΔΔΥ) ήταν επιφορτισμένα με την αξιολόγηση των μαθητών και γνωμοδοτούσαν και εισηγούνταν για το κατάλληλο εκπαιδευτικό πλαίσιο φοίτησης. Μετά την πρόσφατη ψήφιση του νόμου για τις...

Περισσότερα...

Ο Dr. Eisenberg και η αλήθεια για τη ΔΕΠ…

Πολύ συχνά διαβάζουμε άρθρα ή παρακολουθούμε "ειδικούς" σε τηλεοπτικές εκπομπές να αναφέρουν πως ο Dr. Eisenberg ως "πατέρας της ΔΕΠΥ" λίγους μήνες πριν πεθάνει, δήλωσε στο SPIEGEL πως η ΔΕΠΥ είναι φτιαχτή διαταραχή. Αναζητήσαμε την αλήθεια και παραθέτουμε την απάντηση των εκπρόσωπων του γερμανικού σωματείου ADHS Deutschland. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Dr. Eisenberg ούτε αμφισβήτησε την ύπαρξη ΔΕΠΥ...

Περισσότερα...

Ενσυνειδητότητα ή Mindfulness

Τα παιδιά και οι έφηβοι που εμφανίζουν τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ συχνά έχουν δυσκολίες στη σχολική επίδοση, στη συμπεριφορά τους καθώς και στις κοινωνικές τους σχέσεις. Ως εκ τούτου, πολλά από τα παιδιά με ΔΕΠΥ, μεταξύ άλλων, έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση, άγχος, εκρήξεις θυμού χωρίς να μπορούν να τα διαχειριστούν αποτελεσματικά. Τα τελευταία 15 χρόνια, περίπου, το Mindfulness έχει παρουσιασθεί παγκοσμίως ως...

Περισσότερα...

Πως επηρεάζουν οι εκτελεστικές λειτουργί…

Ένας διεθνώς αναγνωρισμένος ειδικός για τη ΔΕΠΥ, ο Russell Barkley, Ph.D., εξηγεί πώς τα ελλείμματα της εκτελεστικής λειτουργίας προέρχονται από τον εγκέφαλο και πώς μπορούν να χρησιμεύσουν ως πρόωρα σημάδια της ΔΕΠΥ. Η εκτελεστική λειτουργία κρίνεται από τη δύναμη αυτών των επτά δεξιοτήτων: 1. Αυτογνωσία: Με απλά λόγια, είναι η αυτο-κατευθυνόμενη προσοχή. 2. Αναστολή: Επίσης γνωστή ως αυτοπεριορισμός. 3. Μη λεκτική μνήμη εργασίας: Η...

Περισσότερα...

Εκτελεστικές λειτουργίες και προβλήματα …

Η εκτελεστική λειτουργία αναδύεται νωρίς στη βρεφική ηλικία και συνεχίζει να αναπτύσσεται καλά στην εφηβεία. Αυτή η εξέλιξη είναι παράλληλη με την ανάπτυξη του προμετωπιαίου φλοιού, επιτρέποντάς μας να σκεφτούμε μια κατάσταση και να εξετάζουμε μια σειρά επιλογών, σε αντίθεση με την αντίδραση από παρορμητικό τρόπο ή από συνήθεια. Οι δυσκολίες με την εκτελεστική λειτουργία είναι χαρακτηριστικές στην παιδική ηλικία και...

Περισσότερα...

Κατανομή μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικέ…

Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 3699/2008 (Α΄ 199) όπως τροποποιήθηκε από την παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 4452/2017 (Α΄ 17), οι μαθητές με διαγνωσμένες από αρμόδιο δημόσιο φορέα (ΚΕΔΔΥ, Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα, Δημόσιο Νο­σοκομείο) αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανά­γκες, οι οποίοι φοιτούν σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευ­σης, μπορεί να κατανέμονται...

Περισσότερα...

Η ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων μέσω του π…

Ως παιχνίδι μπορούμε να ορίσουμε κάθε αυθόρμητη ή οργανωμένη δραστηριότητα που παρέχει χαρά, διασκέδαση ή ψυχαγωγία. Το παιχνίδι αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δραστηριότητες καθημερινής ζωής των παιδιών αφενός γιατί μέσα από αυτό μαθαίνουν και αφετέρου καταλαμβάνει όλο τον ελεύθερο χρόνο τους. Ακόμη, το παιχνίδι είναι σημαντικό επειδή διευκολύνει θετικά την ανάπτυξη και την εξέλιξη του παιδιού. Η σωματική υγεία...

Περισσότερα...

Επιστροφή στο σχολείο

Έφτασε και πάλι αυτή η εποχή του χρόνου! Εάν τα παιδιά σας δεν έχουν ήδη ξεκινήσει το σχολείο, τότε σύντομα θα το κάνουν. Όμως η μετάβαση από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο δεν είναι πάντα εύκολη. Υπάρχουν πολλές αλλαγές που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ακολουθούν πέντε συμβουλές για να βοηθήσετε εσάς και τα παιδιά σας να έχουν μια, όσο το δυνατόν πιο...

Περισσότερα...

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαίρι και η ζωή είναι εύκολη, λέει το τραγούδι! Λοιπόν, δεν είναι έτσι ακριβώς. Χάσατε τη καλύτερη μπέιμπι σίτερ: Το σχολείο. Τα παιδιά είναι σπίτι και η πρώτη μέρα που θα ξαναπάνε σχολείο φαίνεται έτη φωτός μακριά. Αντιμετωπίζετε καθημερινά την αδελφική αντιπαλότητα, την πλήξη, τα ταξίδια στο αυτοκίνητο, τα νεύρα και τα προβλήματα ύπνου. Ας ασχοληθούμε με κάθε ένα από αυτά με...

Περισσότερα...

Κορίτσια & ΔΕΠ-Υ

ΔΕΠ-Υ και η διαφορά ανάμεσα στα φύλα. Στο παρελθόν, θεωρούσαμε πως η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής - υπερκινητικότητας είναι μια κατάσταση που εμφανίζεται μόνο στα αγόρια. Τώρα γνωρίζουμε πως αυτό δεν ισχύει. Όταν υπάρχει, η ΔΕΠΥ επηρεάζει τα κορίτσια εξίσου με τα αγόρια - παρόλο που μπορεί να το κάνει με διαφορετικούς τρόπους. Με την πάροδο του χρόνου, έχει αυξηθεί η κατανόηση...

Περισσότερα...

ΔΕΠ-Υ και εκτελεστική λειτουργία

Η Νέα Άποψη για την ΔΕΠ-Υ και την Εκτελεστική Λειτουργία Για δεκαετίες, η ΔΕΠ-Υ θεωρούσαμε ότι αποτελεί πρόβλημα συμπεριφοράς των νεαρών αγοριών. Η άποψη ήταν ότι τα παιδιά με ΔΕΠΥ ήταν απλά υπερκινητικά, δεν άκουγαν όταν τους μιλούσαν και ήταν απογοητευτικά για τους δασκάλους και τους γονείς τους. Συχνά πίστευαν ότι θα ξεπεράσουν τα προβλήματά τους στη μετέπειτα παιδική ηλικία ή...

Περισσότερα...

Μαμά, τι είναι ΔΕΠΥ;

Πώς οι γιατροί και οι γονείς των παιδιών με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/ Υπερκινητικότητας μπορούν να εξηγήσουν σ᾽ ένα παιδί ότι έχει ΔΕΠΥ, να πλαισιώσουν την είδηση θετικά, και να απαντήσουν στο ερώτημα: «Τι είναι η ΔΕΠΥ;» Από τον Δρ. Edward Hallowell Τι είναι η ΔΕΠΥ; Πως να την εξηγήσουμε σε ένα παιδί; Οι γονείς συχνά με ρωτούν αν τα μικρά παιδιά με...

Περισσότερα...

Αισθητηριακή ολοκλήρωση

Η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι θεωρία και θεραπευτική παρέμβαση που αναπτύχθηκε αρχικά από την Dr. Ayres, Εργοθεραπεύτρια και Νευροεπιστήμονα, στην Αμερική τη δεκαετία του 70. Από τότε ως σήμερα η θεωρία της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης και οι θεραπευτικές παρεμβάσεις που προκύπτουν από αυτή έχουν μελετηθεί, τεκμηριωθεί και αναβαθμιστεί από πολλούς καταξιωμένους επιστήμονες. Σήμερα είναι η περισσότερο μελετημένη και περισσότερο χρησιμοποιούμενη μέθοδος για...

Περισσότερα...

«Μαθαίνω διαφορετικά»

Πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά να μιλήσουν για τις μαθησιακές δυσκολίες Ορισμένες φορές το να ανοίξει κανείς το θέμα των μαθησιακών είναι δύσκολο, αλλά με εξάσκηση, οι επιβραβεύσεις είναι τεράστιες. «Μαθαίνω διαφορετικά» Δύο μικρές λέξεις που μπορούν να κάνουν τη διαφορά για παιδιά σαν εμένα που μεγάλωσαν παλεύοντας με μαθησιακές δυσκολίες. Ακούγεται αρκετά απλό, έτσι δεν είναι;  Λάθος.Εάν το παιδί σας έχει κάποια μαθησιακή...

Περισσότερα...

Νέος τρόπος μελέτης για τους μαθητές με …

  Τέλος πια στα βραδινά διαβάσματα της τελευταίας στιγμής. Έρευνες δείχνουν ότι οι παρακάτω τεχνικές μελέτης βοηθούν τα παιδιά με ΔΕΠΥνα μαθαίνουν γρηγορότερα, να διατηρούν τη γνωση-πληροφορία για περισσότερο χρονικό διάστημα και να έχουν καλύτερες επιδόσεις στις εξετάσεις. Για τους μαθητές με ΔΕΠΥ η μελέτη για τις εξετάσεις του σχολείου μπορεί να είναι μια αποκαρδιωτική διαδικασία. Ευτυχώς, νέες έρευνες δείχνουν ότι οι...

Περισσότερα...

Έρευνα για τα επίπεδα άγχους σε γονείς

Η έρευνα αφορά παιδιά ηλικίας 2-18 ετών. Η έρευνα απευθύνεται σε γονείς με παιδιά που έχουν Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) ή ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού και γίνεται με τη συμπλήρωση του  ερωτηματολόγιου το οποίο αποτελεί μέρος διπλωματικής εργασίας που εκπονείται στο πανεπιστήμιο του Γιορκ. Στόχος της εργασίας είναι να εξετάσει και να συγκρίνει τα επίπεδα άγχους ανάμεσα σε γονείς...

Περισσότερα...

Πώς πήγε το σχολείο σήμερα;

Πολλά είναι τα παιδιά που με το γυρίζουν σπίτι αναμεταδίδουν με λεπτομέρειες όλη την ημέρα τους.Υπάρχουν όμως και τα παιδιά που θεωρούν το σχολείο προσωπική τους υπόθεση και δε μοιράζονται λεπτομέρειες, ή απλά ο τρόπος που πέφτει αυτή η ερώτηση είναι τόσο γενικός και αόριστος που πραγματικά δεν έχουν τι να πουν, ενώ κατά τα άλλα θα ήταν πρόθυμα! Η blogger...

Περισσότερα...

Συμβουλές για καλό ύπνο

Ένας καλός νυχτερινός ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για την διάθεση και λειτουργία του εγκεφάλου των παιδιών με ΔΕΠΥ. Οι μελέτες δείχνουν πως η ελλιπής ξεκούραση μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ, οδηγώντας σε απώλεια του συναισθηματικού ελέγχου. Μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά τη μνήμη εργασίας, ένα πρόβλημα από το οποίο υποφέρουν πολλά παιδιά με ΔΕΠΥ. Τι να κάνετε;  Δοκιμάστε μερικές από...

Περισσότερα...

Μαθαίνω καλύτερα τα αγγλικά μου όταν κιν…

  Η ανάγκη κίνησης των παιδιών με Δ.Ε.Π.Υ. είναι αναπόσπαστο κομμάτι της φύσης τους, συνεπώς και του μαθησιακού προφίλ τους. Η ένταξη της προκαθορισμένης, ως προς το είδος και τη διάρκειά της, κίνησης στο πλαίσιο της  εκμάθησης των αγγλικών είναι αναγκαία προϋπόθεση, ώστε να διατηρηθεί θετικό το κίνητρο του παιδιού. Επομένως, κατά την εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας υποστηρίζουμε το παιδί, ώστε να...

Περισσότερα...

Η θετική στάση για παιδιά με ΔΕΠΥ

Δεν υπάρχουν υπερκινητικά παιδιά αλλά παιδιά με υπερκινητικότητα. Το πρώτο βήμα για όλους εμάς, γονείς, εκπαιδευτικούς και ειδικούς που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε τη  ΔΕΠΥ  (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -  Υπερκινητικότητα) είναι να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματα και τις σκέψεις μας απέναντι σε αυτή τη συνθήκη. Το δεύτερο βήμα είναι να "αναπλαισιώσουμε" τα πιθανά αρνητικά μας συναισθήματα, δηλαδή να έχουμε μια θετική στάση απέναντί της...

Περισσότερα...

Βοηθήστε το παιδί σας με ΔΕΠΥ να κάνει φ…

Ορισμένες φορές, τα παιδιά με ΔΕΠΥ χρειάζονται βοήθεια για να αποκτήσουν και να διατηρήσουν φίλους. Οι γονείς μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά, χωρίς να δημιουργήσουν εκνευρισμό, βοηθώντας ένα παιδί με ΔΕΠΥ να ξεκινήσει μια συζήτηση ή «επιβλέποντας διακριτικά από το παράθυρο». Ανακαλύψτε εδώ μερικούς τρόπους για να γίνετε «διαχειριστής φιλίας» του παιδιού με ΔΕΠΥ και να καθοδηγήσετε την κοινωνική του συμπεριφορά. Μελετήστε την κατάσταση Ανακαλύψτε...

Περισσότερα...

4 τρόποι να είστε καλύτεροι γονείς: Μεγα…

Το μεγάλωμα παιδιών με ΔΕΠΥ φέρνει περισσότερα σκαμπανεβάσματα κι από ένα τρενάκι του Λούνα Παρκ . Τη μια μέρα χαίρεστε με τη δημιουργικότητα του παιδιού σας, και την επόμενη ανησυχείτε για την κοινωνική του απομόνωση ή για το ότι δεν πειθαρχεί στο σχολείο. Κάνετε τα πάντα για να το βοηθήσετε, αλλά πάντα αναρωτιέστε τι παραπάνω θα μπορούσατε να κάνετε. Τι χρειάζεται για...

Περισσότερα...

ΔΕΠΥ & Εναντιωματική Προκλητική Διατ…

Κάθε γονιός παιδιού με ΔΕΠΥ ξέρει τι σημαίνουν «προβλήματα συμπεριφοράς» λόγω της διαταραχής. Υπάρχουν φορές, που το παιδί επιτίθεται ή αρνείται να συμμορφωθεί ακόμη και στην πιο καλοπροαίρετη παρατήρηση. Οι μισοί όμως περίπου απ' αυτούς τους γονείς αντιμετωπίζουν, σε καθημερινή σχεδόν βάση, σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και απειθαρχίας. Αυτό συμβαίνει, γιατί περίπου το 40 τοις εκατό των παιδιών με ΔΕΠΥ αναπτύσσουν επίσης...

Περισσότερα...

ΔΕΠΥ: Τι είναι η μνήμη εργασίας;

Ένα κοινό χαρακτηριστικό των ατόμων με ΔΕΠΥ είναι η δυσκολία τους να επιστρέψουν στη δουλειά που έκαναν, πριν να διασπαστεί η προσοχή τους από κάτι μέσα ή έξω από το δωμάτιο. Δεν επιστρέφουν σ' αυτό που μόλις εγκατέλειψαν αλλά προχωρούν σε κάτι άλλο. Τα άτομα χωρίς ΔΕΠΥ, ακόμη κι αν διασπαστεί η προσοχή τους, θυμούνται τι έκαναν και γιατί. Αυτό...

Περισσότερα...

Περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης ΔΕΠΥ …

Τα παιδιά με ιστορικό άσθματος και διαφόρων αλλεργιών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας), σύμφωνα με μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Annals of Allergy, Asthma and Immunology. Ερευνητές από Βοστώνη και Κάτω Χώρες διεξήγαγαν συγκριτική μελέτη σε αγόρια από την ερευνητική βάση δεδομένων γενικής ιατρικής (GPRD) του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι ερευνητές συνέκριναν 884 αγόρια με ΔΕΠΥ και...

Περισσότερα...

Η συμπεριφορά στην προσχολική ηλικία συμ…

Οι γονείς μπορούν να έχουν μια έγκαιρη ένδειξη για το εάν το παιδί τους, ενδεχομένως, εμφανίσει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας παρατηρώντας τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται στο σπίτι, κατά τη διάρκεια των προσχολικών ετών. Ιδανικά, τα στοιχεία θα πρέπει να συλλέγονται από δασκάλους προσχολικής ηλικίας, την παρακολούθηση από τους γονείς και τα σχόλια ενηλίκων, που είχαν την ευκαιρία να...

Περισσότερα...

8 τρόποι για να μιλήσετε με το παιδί σας…

Να ξεκινήσετε μια συζήτηση με το παιδί σας για να το ενημερώσετε ότι έχει ΔΕΠΥ δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά είναι απαραίτητο. Μόνο έτσι θα μπορέσει να κατανοήσει, να δεχτεί και να συμμετάσχει ενεργά στην παρέμβαση. Όσο πιο νωρίς ξεκινάει αυτή η συζήτηση, τόσο καλύτερα για το παιδί. Η ορολογία και το ύφος της γλώσσας που θα χρησιμοποιήσετε θα πρέπει...

Περισσότερα...

Τι κάνουμε όταν τα παιδιά λένε ψέματα;

Όλα τα παιδιά λένε κατά καιρούς ψέματα. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ όμως, λόγω της παρορμητικότητας, της χαμηλής αυτοεκτίμησης και της τάσης τους να κάνουν λάθη, που νομίζουν ότι χρειάζονται συγκάλυψη, είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στην παραποίηση της αλήθειας. Αυτό ανησυχεί ιδιαίτερα τους γονείς. Τα ψέματα μπορεί να οδηγήσουν αυτά τα παιδιά στο να χάσουν τους φίλους τους και στο να έχουν...

Περισσότερα...

Όταν η ΔΕΠΥ περνάει απαρατήρητη: η σημασ…

Η ΔΕΠΥ ανήκει στην οικογένεια των παρεξηγημένων διαγνώσεων γιατί η συμπτωματολογία της μπορεί εύκολα να περάσει απαρατήρητη ή να αποδοθεί σε λάθος αίτια ή ακόμα να προβάλει ως η αιτία που δικαιολογεί όλα τα προβλήματα ενός παιδιού. Ακριβώς για αυτό, πολύ συχνά είτε δεν αναγνωρίζεται ή γίνεται διάγνωση καραμέλα. Αποτέλεσμα; Ταλαιπωρία των παιδιών, αθέλητη κακοποίηση από τους μη ενημερωμένους γονείς και δασκάλους...

Περισσότερα...

ΔΕΠΥ και εφηβεία

Τα βασικά συμπτώματα, δηλαδή αυτά της διάσπασης της προσοχής, της δυσκολίας στη συγκέντρωση, της υπερκινητικότητας και της παρορμητικότητας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ο κατεξοχήν τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται η ΔΕΠΥ και στην εφηβεία. Παρόλαυτα, ορισμένες ιδιαιτερότητες είναι καλό να επισημανθούν. Σε αρκετά παιδιά, πχ έξυπνα παιδιά ή παιδιά που έχουν μεγαλώσει σε οργανωμένο περιβάλλον, η ΔΕΠΥ μπορεί να γίνει φανερή για...

Περισσότερα...

Το παιδί μου αντιμετωπίζει δυσκολία στην…

Σήμερα γράφουμε για ένα θέμα που αφορά εμάς τους γονείς και ιδιαίτερα όσοι από εμάς έχουμε παιδιά ή εφήβους με κάποια μεγαλύτερη ή μικρότερη δυσκολία στην ανάπτυξη, το λόγο, τη μάθηση ή τη συμπεριφορά. Όταν ο γονιός εντοπίσει μια δυσκολία στο παιδί του συνήθως θα απευθυνθεί σε έναν ειδικό ο οποίος θα προτείνει κάποια αντιμετώπιση ή θα καθησυχάσει τον γονιό...

Περισσότερα...

Πρακτικές συμβουλές για γονείς

Η σταθερή-κοινή πορεία αντιμετώπισης και συμπεριφοράς και από τους δυο γονείς είναι καθοριστική. Θέστε σαφή όρια και κανόνες. Το παιδί έχει ανάγκη να γνωρίζει μέχρι που μπορεί να φτάσει και ποια θα είναι τα αποτελέσματα της συμπεριφοράς του. Η συνέπεια και η σταθερότητα από μέρους σας στους κανόνες είναι σημαντική. Ο χώρος μελέτης πρέπει να είναι συγκεκριμένος, μεγάλος και αφαιρετικός. Στο γραφείο τοποθετείται μόνο...

Περισσότερα...

Εγγραφείτε χωρίς καμιά οικονομική υποχρέωση. Τα στοιχεία σας θεωρούνται απόρρητα και θα τηρηθεί απόλυτη εχεμύθεια